Paul Murray, „Żądło”

Wspaniałości Wam niosę. Takie, co to duszę ukłują, rozum zachwycą, głód estetyki zaspokoją. Znaczy – wielka powieść. I objętościowo – naprawdę dużo do czytania – i jakościowo. Taka, co to krytycy chwalą, do nagród nominują, a zwykłych czytelników wciąga tak, że zawalają to i owo.

„Żądło” urodzonego w 1975 roku irlandzkiego pisarza Paula Murraya to powieść obyczajowa o rodzinie – a z rodzinami, jak wiadomo, bywa różnie. Najciekawsze są te nieszczęśliwe, każda na swój sposób. Powieściową rodzinę Barnesów poznajemy w momencie, gdy wali im się świat. Jeszcze do niedawna byli gwiazdami miasteczkowej elity, teraz stają w obliczu bankructwa na skutek kryzysu finansowego i błędów głowy rodziny.

Katastrofa finansowa zdziera wszystkie pozłotki, uśmiechy i maski. Warstwa po warstwie odkrywamy kolejne rodzinne tajemnice, pokazane z perspektywy różnych członków rodziny. Murray wspaniale i przejmująco ukazuje rozpad świata widziany oczami zranionych dzieci i nastolatków – aż boli, gdy patrzymy ich oczami, jak rozsypują się wszystkie prawdy, w które niezachwianie wierzyli. Ale tak samo boli cierpienie dorosłych – ich wstyd, zagubienie i bezradność. Ten obraz wywróconego życia jest tak plastyczny i przekonujący, tak empatyczny i dobrze napisany – niczym w gorączce – że sam czułem się, jakbym czytał w gorączce. I choć wiedziałem, że Irlandczyk gra na mnie jak na mandolinie, dałem się tym zabiegom pochłonąć. „Żądło” zostało też świetnie przełożone przez Łukasza Witczaka.

Stracone miłości, pragmatyka życia, niespełnione nadzieje, lepsze, które bywa wrogiem dobrego, kapitulacja i chęć ocalenia godności, dwóch braci – jeden, poważny i rozumny, chciał jako dziecko zostać księdzem, a drugi, urwis i ladaco, śmiejąc się, odpowiadał bratu, że w takim razie on zostanie przestępcą. I to jego wszyscy kochali. Tęsknota, która nigdy nie umiera, i lęk, że „nikt człowieka nie kocha za bycie dobrym, no chyba że Bóg, choć nawet w tej sprawie Dickie zaczynał mieć wątpliwości.”

Piękna, wspaniale skonstruowana, trzymająca w napięciu do samego końca powieść.

Wydawnictwo Filtry

Udostępnij:
7