Z jednej strony bardzo dobra lektura wakacyjna, bo czyta się ten thriller psychospołeczny szybko i w napięciu. Z drugiej – świetna rzecz do pogłówkowania: o etyce, moralności i odpowiedzialności czasów rosnącej w siłę sztucznej inteligencji. A więc „Kwestia winy” amerykańskiego pisarza Bruce’a Holsingera.
Autonomiczny samochód kierowany przez sztuczną inteligencję, którym podróżuje małżeństwo z trójką dzieci, zderza się z jadącym z naprzeciwka autem. Ginie podróżująca nim dwójka emerytów. Za kierownicą autonomicznego pojazdu siedzi nieletni jeszcze Charlie, sportowiec, któremu wróży się wielką karierę w uczelnianej drużynie. Obok niego siedzi pogrążony w opóźnionej pracy ojciec Charliego – Noah, prawnik. Z tyłu dwie siostry zatopione w komórkach, Alice i Izzie oraz ich matka – Lorelei, specjalistka od etyki sztucznej inteligencji, naukowy geniusz z doktoratami z inżynierii i filozofii.
Kto, lub co ponosi odpowiedzialność za wypadek i śmierć dwójki ludzi? Co wyjaśni cyfrowa kryminalistyka pojazdu, a co tak naprawdę myślą członkowie rodziny? I z jakimi problemami prawnymi i moralnymi się zmierzą? „Bogu dzięki, że w tamtym aucie nie było dzieci? A gdybyśmy rąbnęli w nowożeńców? Albo gdyby zamiast dwojga staruszków siedziała w tej Hondzie inna pięcioosobowa rodzina? I wreszcie pytanie najbardziej makabryczne: ile właściwie lat życia im jeszcze pozostało?”
Lorelei mówi: „Gdy sztuczna inteligencja działa w realnym świecie, nawet etyk nie potrafi uciec z więzienia winy.” Czy AI zdecyduje kto ma zginąć, a kto zasługuje na życie? Charlie zareagował za kierownicą chcąc uniknąć wypadku, ale może sztuczna inteligencja zapobiegłaby zderzeniu gdyby Charlie nie zareagował?
I jest jeszcze jeden poziom – świetny – tej powieści: dramat rodzinny, którego katalizatorem jest wypadek. Noah, narrator, nigdy nie miał wątpliwości, że poślubił osobę znacznie przerastającą go intelektualnie. I pochodzącą z wpływowej rodziny. Nie miało to dla niego znaczenia. Aż do teraz. Nagle wiele rodzinnych oczywistości staje pod znakiem zapytania.
Bardzo wciągająca, inteligentna i niepokojąca lektura.
Przełożył Paweł Cichawa
Wydawnictwo Sonia Draga
