Joanna Bagniewska, „Bestiariusz naszych czasów. Opowieści o niezwykłych stworzeniach”
No już we wstępie można się zakochać. „Muszę was ostrzec: to nie jest książka dla dzieci. Musicie być przygotowani na prawdopodobnie niewygodną rozmowę o traumatycznej inseminacji (czyli wbijaniu przez samca swojego bardzo ostrego organu płciowego w odwłok samicy, żeby dostać się bezpośrednio do jej jajników), matrifagii (młode osobniki zjadają własne matki) czy apofallacji (odgryzanie penisa partnerowi po zakończeniu stosunku). Zwierzęta są obrzydliwe. I brutalne. I nieprzyzwoite. Przypuszczam, że trudno dyskutować o takich sprawach jak bratobójstwo z dziećmi, które przechodzą właśnie etap nienawiści do rodzeństwa.”
Tak oto z przytupem zaczyna Joanna Bagniewska swój wspaniały „Bestiariusz naszych czasów. Opowieści o niezwykłych stworzeniach”. Z III LO im. Marynarki Wojennej w Gdyni pofrunęła na Oxford, gdzie obroniła magisterkę i doktorat na Wydziale Zoologii i gdzie dzisiaj wykłada. A po drodze uczyła pszczoły wykrywania nielegalnych substancji.
Ma też talent gawędziarski i hardcorowe poczucie humoru, czego dowodzi w „Bestiariuszu”. Średniowieczne bestiariusze opowiadały o stworzeniach prawdziwych i zmyślonych, a opowieści niosły dydaktyczne morały. Bagniewska nie moralizuje, lecz poprzez setkę dziwadeł oraz zwierząt powszechnie znanych, ale ukazanych od zaskakującej strony, ilustruje różne koncepcje biologiczne. Jak pisze: „Etyka oparta na tym, co ‚naturalne’, otworzyłaby nam furtkę do usprawiedliwiania kanibalizmu (częsta praktyka wśród krabów palmowych), kazirodztwa (wystarczy spojrzeć na pszczoły) czy wyrafinowanego prania mózgu (patrz mistrzowie manipulacji: przywry i osy)”.
Autorka poprzez swoich fascynujących bohaterów pokazuje, że praktycznie każdą tezę dotyczącą na przykład monogamii, homoseksualizmu, wegetarianizmu da się potwierdzić albo jej zaprzeczyć. Bagniewska pisze zabawnie, ale nie upraszcza nauki. Jej książka to potężny pakiet wiedzy. Anegdoty służą odpowiedziom, jak działa ewolucja, po co zwierzętom przeróżne wybiegi i sztuczki, albo co jego zachowanie mówi o ekosystemie.
No a pysznych historyjek jest moc. Chutliwce, torbacze kopulujące z taką zajadłością, że umierają, frynosomy rogate – jaszczurki tryskające krwią z oczu, żeby odwrócić uwagę drapieżników, szczury prowadzące samochody, śledzie komunikujące się za pomocą bąków, meduza (turritopsja nieśmiertelna), odwracająca proces starzenia się, gdy jest w stresie, motyle, które doprowadzają krokodyle do płaczu, a potem piją ich łzy, dwurożki rozwidlone, które naparzają się penisami, rety, rety, ileż dobra jest w tej książce!
Piękne ilustracje: Jennifer N.R. Smith
Przełożyła Katarzyna Dudzik
Wydawnictwo Insignis


